Het begon met mijn vader. Als we 's avonds met het gezin aan tafel zaten en hij had goede zin of wij stelden een vraag die zijn geheugen prikkelde vertelde hij met brede armgebaren over zijn moeder, mijn grootmoeder. Zij was marketentster en trok mee in de tros achter het leger aan. Zo'n tros hield een leger flink op. Zij konden namelijk niet zo snel vooruit met hun karren vol kippen, ganzen en kinderen als de soldaten die in marstempo doorstapten. Sommigen vrouwen trokken of duwden zo'n kar zelf bij gebrek aan een paard. De vrouwen waren nodig, want tijdens de rustpauzes zorgden zij voor een hapje en een drankje en soms of vaak verleenden zij ook andere diensten. Trouwens er waren ook vrouwen die meevochten.

Mijn oom, de broer van mijn vader maakte het verhaal van mijn vader nog spannender. Mijn grootmoeder zou een zigeunerin zijn en sprekend lijken op de zigeunerkoningin die in de jaren zestig overleed. Er verscheen namelijk een foto van haar in de Amersfoortsche Courant. De vrouw op de foto vertoonde een sprekende gelijkenis met zijn moeder. Bovendien mijn grootmoeder legde de kaart, dat gaf de doorslag bij mij en mijn zusje.

Tot in de 20e eeuw maakte het Nederlandse leger gebruik van marketentsters. In de 20e eeuw werd hun functie aan strikte regels gebonden: zij moesten getrouwd zijn en zij kregen een penning. Zij droegen kleding in de kleuren van het regiment waarvan zij deel uitmaakten.
Tegenwoordig maakt het leger geen gebruik meer van marketentsters, maar van een kantinedienst.

Jaren later bedacht ik dat het verhaal niet kon gaan over mijn grootmoeder. Was zij niet geboren in 1870 en met welk leger trok zij dan mee? In 1914 was zij vierenveertig en getrouwd. Over wie hadden zij het mijn vader en zijn broers, wat verzwegen zij?

Toen ik de tijd kreeg, na mijn carrière in het onderwijs ging ik zoeken. Over die zoektocht vertel ik in een volgend journaal.

.