Op de katholieke lagere school kregen wij godsdienstles van de kapelaan maar ook van de juf. Bij de kapelaan kon je heerlijk wegdromen maar bij de juf in de vijfde klas (tegenwoordig groep 7) moest je oppassen. Zij stelde de klas moeilijke vragen, deze bijvoorbeeld: 'Wat jij zou doen als je net als de mensen in Rome, in 45 n Chr., koos voor een God in plaats van voor de goden en je daarom voor de leeuwen gegooid werd. Zou je dan in God blijven geloven of zou je je geloof afzweren en teruggaan naar de goden?'

In die tijd regeerde Nero en alles wat christen was en de goden niet wenste te erkennen werd in de arena voor de leeuwen gegooid was ons al tijdens menig godsdienstles geleerd. Op een van die mooie oude schoolplaten zag je dan vrome vrouwen en mannen knielen wanneer de leeuwen in de arena werden losgelaten. Net als nu de arena vol zit met mensen die naar een voetbalwedstrijd gaan om hun club te zien winnen genoten de Romeinen van mensen die met leeuwen vochten om niet verscheurd te worden.

Afijn, de juf vroeg dus aan de klas:
'Wat zou jij doen als je leefde in die tijd en bekeerd was tot God. Zou je dan standvastig blijven geloven als je om dat geloof voor de leeuwen werd gegooid?'
De klas wist het niet. De juf heeft haar vraag lang volgehouden, vele lessen lang kwam ze erop terug. Eens was er iemand die zei dat ze bleef geloven in God.

Dat vond en vind ik nog steeds zo dapper. Dat je als tienjarige zoiets durfde te zeggen zelfs maar durfde te denken. Ook al was het een wanhoopsantwoord om eindelijk verlost te zijn van die kutvraag. Ik wist in ieder geval zeker dat ik tot de goden zou terugkeren. 'Whats in a name,' dacht ik of woorden van dergelijke strekking want in de vijfde klas van de lagere school wist je nog niet veel van literatuur.

Ik sta nog steeds achter mijn besluit. Daarom ben ik vol bewondering voor al die mensen die achter Navalny bleven staan: zijn advocaten, de mensen die naar zijn begrafenis kwamen, mensen in Rusland die soms voor een westerse camera zeggen dat ze het niets eens zijn met het bewind van Poetin. Ik bewonder die moed en al die moedige mensen die voor hun mening in gedrag en woorden uit durven komen al moeten ze dit misschien met hun leven bekopen.